Bel ons voor info 0294 - 74 50 70

Programma

Programma MONUMENT 2021

MONUMENT biedt onderdak aan een uitgebreid inhoudelijk programma. De talloze symposia, lezingen, debatten en colleges vinden plaats in theaters op de beursvloer en zijn vrij toegankelijk voor alle bezoekers.

Hieronder vindt u het voorlopige inhoudelijke programma van MONUMENT 2021. 

Dinsdag 18 mei 2021

10.30 - 12.00 uur: Binnenstedelijk bouwen - een hele opgave!
Wat is de potentie van binnenstedelijk bouwen? Hoe houden we de stad en het omliggend gebied aantrekkelijk en verbonden? Deze en andere vragen worden beantwoord in een gezamenlijke lezing van o.a. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Bond Heemschut en BOEi.

12.15 - 13.15 uur: Leren van jonge erfgoedmasters
De NRP Masterprijs geeft al 5 jaar inzicht in waar jonge masters op het vlak van renovatie/restauratie en transformatie mee bezig zijn. Wat wordt gedaan met die kennis? Kunnen jonge erfgoedprofessionals hun kennis in de praktijk brengen? Erna van Holland (Programmamanager NRP DuMo) gaat met hen in gesprek.
Spreker: Erna van Holland, programmamanager NRP DUMO

13.30 - 14.30 uur: Erfgoed in leefomgeving van de toekomst
Erfgoed Deal is een programma van de rijksoverheid (OCW/RCE) en aantal grote partijen in de erfgoedsector om erfgoed een prominente(re) plek te geven in de actuele en urgente ruimtelijke opgaven (klimaatadaptatie, duurzaamheid, energietransitie, groei en krimpgebieden). Marjorie Verhoek, programmaleider Erfgoed Deal, geeft tekst en uitleg.
Spreker: Marjorie Verhoek, programmaleider Erfgoed Deal

14.15 - 14.45 uur: U kunt het dak op! Brandgevaarlijke werkzaamheden onder controle.
Werkzaamheden aan monumenten (zoals dakonderhoud, schilderwerk) zijn een veel voorkomende oorzaak van brand. In deze sessie een praktijkoverzicht met valkuilen, tips en werkwijzen (zoals vervat in de ERM-uitvoeringsrichtlijnen en andere documenten) om brandgevaarlijke werkzaamheden onder controle te houden.

14.45 - 15.45 uur: Circulair Erfgoed: kan dat eigenlijk wel?
We leven in een decennium van transitie(s). Alles moet anders. De vraag is wel hoe? De Circulaire Economie (CE) krijgt in dit verband steeds meer aandacht. Kern van de CE is het organiseren van materieel waardebehoud. Opgave is hoe we spullen en de daarin gebruikte grondstoffen langer kunnen benutten. Maar die CE heeft wel een paar blinde vlekken. Zo komen er geen mensen en is de ecologie quasi absent. Maar wat als mensen 'van nature' al dingen willen behouden? Als het draait om het beheer en behoud van erfgoed? Is dat dan circulair bezig zijn? Die vragen gaan we in deze key-note verkennen.
Spreker: Prof. Dr. Jan Jonker, hoogleraar Duurzaam Ondernemen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen

15.45 - 16.15 uur: De herontdekking van de 19de-eeuwse kleuren van forten en vestingen
In de vesting Naarden is onderzoek gedaan naar de originele kleurafwerking van het houtwerk uit de derde kwart negentiende eeuw. Er is zowel microscopisch kleuronderzoek naar verflagen gedaan als archiefonderzoek. Tijdens dit laatste onderzoek zijn de Algemene Voorwaarden van de Dienst der Genie uit 1872 teruggevonden die een volledig nieuwe kijk geeft op het kleurgebruik van militaire gebouwen. Lenneke Willemstein heeft het onderzoek verricht en is architectuurhistorica bij de stichting Monumentenbezit.
Spreker: Lenneke Willemstein, St.monumentenbezit

16.00 - 17.00 uur: Een duurzaam monument: klaar voor de toekomst
Monumenten energiezuiniger te maken is een van de doelen van het programma Erfgoed en Duurzaamheid. Hiermee draagt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed bij aan internationale afspraken om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Monumenten kunnen vanwege hun ouderdom en aanhoudende gebruik als duurzaam gelden. Toch is dat niet genoeg om de CO2-reductie te realiseren. Monumenten kunnen energiezuiniger worden gemaakt met oog vóór en behoud ván de cultuurhistorische waarden. Dat vraagt om maatwerkoplossingen. Adviseurs van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed vertellen u meer over het programma en over specifieke duurzaamheidsmaatregelen als installaties en isolatie.

Woensdag 19 mei 2021

10.30 - 11.00 uur: De herontdekking van de 19de-eeuwse kleuren van forten en vestingen
Traditionele disciplines worden steeds vaker niet meer herkend bij restauratieprojecten en dreigen te verdwijnen uit het Nederlandse monumentaal erfgoed. Eeuwig zonde, vindt gepassioneerd decoratief ambachtsman Erik Winkler. Een lezing over het behoud van rijkelijk gedecoreerde elementen volgens ambachtelijke technieken.
Spreker: Erik Winkler, eigenaar Glaskunstatelier Schitterend

10.30 - 12.00 uur: Digitalisering en robotisering in de monumentenzorg
Het onderhouden en restaureren van monumenten is maatwerk en vraagt vakkennis. Precisie; het toepassen van historische of nieuwe materialen en verbindingen zijn essentieel. Maar een steeds groter deel van dat werk wordt gedaan met robots, ondersteund door digitaal scannen of meten. Het bewerken van natuursteen, het zetten van metalen goten, het maken van een houten wrongstuk: de zwaarste, moeilijkste en meest arbeidsintensieve delen van de 'productie' in de monumentenzorg kunnen met behulp van CNC (Computer Numerical Control) en andere technieken worden verzorgd. Een ontwikkeling die bijna sluipenderwijs, maar onomkeerbaar gaande is. Zijn we daar blij mee of is dat jammer? In een aantal inleidingen en een paneldiscussie geven betrokkenen vanuit praktijk en onderwijs hun visie op de effecten op restauratiekwaliteit, vakmanschap, onderwijs en wervingskracht naar nieuwe medewerkers en marktkansen.
Spreker: Walter de Koning, directeur Stichting ERM

11.15 - 11.45 uur: Boerderijen hebben de toekomst!
Historische boerderijen spelen een waardevolle rol bij actuele maatschappelijke opgaven, zoals het behoud van een leefbaar platteland, de klimaatadaptatie en de noodzaak van energietransitie. Het zijn vooral particuliere eigenaren die bij herbestemmingsprojecten van boerderijen optreden als aanjagers en trekkers. In deze lezing wordt uitgelegd hoe het Boerderijenfonds eigenaren ondersteunt met kennis en een financiële bijdrage.
Spreker: Gitta op den Akker, directeur Boerderijenfonds

12.15 - 13.15 uur: Toekomst van de Bouw - het borgen van vakmanschap
In deze lezing gaat politiek ideoloog en erfgoedliefhebber Jacques Monasch vanuit zijn rol als voorzitter van de Stichting ERM, in op het belang van de instroom van goed opgeleide vakmensen en het verduurzamen van het gebouwde cultureel erfgoed.
Spreker: Jacques Monasch, vz Stichting ERM

13.30 - 14.30 uur: Duurzaam vrijwilligersbeleid van kastelen, historische buitenplaatsen en landgoederen (KBL)
De enthousiaste inzet van vrijwilligers is van levensbelang voor de instandhouding en openstelling van KBL. In Nederland zijn ruim 10.000 vrijwilligers actief op een kasteel, historische buitenplaats of landgoed. Zij houden zich met name bezig met activiteiten op het gebied van publiek en presentatie, groenbeheer en facilitaire zaken. Toch is hun inzet ook een punt van aandacht. Het aantal beschikbare vrijwilligers neemt af en de langdurige betrokkenheid verschuift naar meer projectgebonden inzet voor kortere tijd. Hoe speel je als KBL in op deze ontwikkelingen? Hoe regel je de praktische kant rondom vrijwilligers (samenwerkingsvorm, plannen etc.)? Welke mensen passen als vrijwilliger bij jouw organisatie en hoe werf je die? Hoe blijf je vrijwilligers motiveren? Wat zijn de belangrijkste succesfactoren? Tijdens diverse workshops onder leiding van deskundigen komt u meer te weten over hoe u tot duurzaam vrijwilligersbeleid komt.
Spreker: Jennemie Stoelhorst, Directeur sKBL

15.30 - 17.00 uur: Onderzoek naar stadsherstellen in Nederland
Organisaties voor stadsherstel hebben sinds de Tweede Wereldoorlog met succes het tij van verpaupering in steden gekeerd. Hoe kunnen de aanwezige historische waarden in oude wijken en kernen zo ruim mogelijk behouden blijven? Hoe kan de leefbaarheid van deze wijken verbeterd worden? Een sessie over het bewaren van gebouwd erfgoed voor volgende generaties, de leefbaarheid van steden en dorpen, de toegankelijkheid van monumenten en het behoud van het restauratieambacht.
Spreker: BOEi

Donderdag 20 mei 2021

10.30 - 11.00 uur: Brandveiligheid en rijksmonumenten Hoe helpt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de monumenteigenaar zo goed mogelijk uit de brand?
Bij historische panden met veel hout, riet, grote ruimtes en/of vaak ingewikkelde bouwconstructies moeten we bij brand rekening houden met flinke schade. Uiteraard willen we schade, in welke vorm dan ook, zoveel mogelijk voorkomen aan ons nationaal erfgoed. Want weg is weg. De bescherming van cultuurhistorische waarden tegen brand is niet geregeld door de wetgever. Een monument moet wel voldoen aan de brandveiligheidsvoorschriften van het Bouwbesluit, maar deze zijn gericht op de bescherming van mensen. Voldoet een monument aan deze wet- en regelgeving dan wil dit niet zeggen dat het monument niet kan afbranden. Daarnaast heeft de brandweer géén verplichting om schade aan een monument te voorkomen of beperken. Het is dus aan de eigenaar van een monument om het pand zélf te behoeden voor de verwoesting die een brand kan aanrichten.
Spreker: Renate van Leijen - Specialist Veilig erfgoed - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

10.30 - 11.30 uur: Monumentale woningen verduurzamen, hoe doe je dat?
Monumentale woningen zijn heel divers. Denk aan grachtenpanden, stolpboerderijen, jaren '30 woningen, een omgebouwde kerk en buitenplaatsen. Dit behoeft een aanpak op maat. In deze lezing worden voorbeelden gepresenteerd van een succesvolle verduurzaming van monumentale woningen en komen onderwerpen als isolatie,ventilatie, verwarming, elektriciteit, water en groen aan de orde. Vragen als 'Welke duurzame maatregelen kan ik nemen om mijn pand toekomstklaar te maken?', 'Hoe kan ik mijn energierekening verlagen en het comfort verhogen?' en 'Welke quickwins kan ik nu al toepassen?' worden beantwoord. Veerle Valkema heeft een achtergrond in duurzame energietechnieken en gebiedsontwikkeling. De Groene Grachten heeft meer dan acht jaar ervaring met het verduurzamen van monumenten en historische gebieden.
Spreker: Veerle Valkema, Adviseur Duurzaamheid, De Groene Grachten

11.15 - 11.45 uur: Stolpenschool; een innovatieve participatieve strategie
De laatste jaren neemt de belangstelling voor oude, al dan niet verkrotte stolpen weer toe. Conform de tijdgeest en economische ontwikkelingen zijn eigenaren continu gemotiveerd bezig met inrichting, restauratie, verduurzaming en erfindeling van hun stolp. De kwaliteit van restauratie, en de creatie van nieuwe functies, hangt in hoge mate af van de visie, kennis en inzichten van eigenaren en betrokken vakmensen. Kennisdeling tussen eigenaren biedt perspectief!
Spreker: Peter van Zutphen, Stolpencommunity Vierkantdelers

11.45 - 12.45 uur: Van klimhaken tot drones
Een lezing over nieuwe inspectiemethodieken. Meer informatie binnenkort online!
Spreker: Afke Draijer, Directeur Monumentenwacht Overijssel, Flevoland, Friesland en Drenthe

12.00 - 12.30 uur: Prachtvloeren
Van oudsher de hekkensluiter in een vaak indrukwekkend interieur wordt de houten patroonvloer zelden met de toebehorende aandacht bekeken. Meesterparketteur Saar Berks ziet parket door andere ogen. Met 'oude vergeten technieken' wist zij de felbegeerde Nederlandse Kampioenstitel in parketleggen twee maal te veroveren. Haar passie is het restaureren van historisch parket. Saar komt in prachtige historische monumentale panden en herstelt vloeren met de aandacht die ze toekomt.
Spreker: Saar Berks, Meesterparketteur Vakgroep Historisch Parket

13.00 - 13.20 uur: Blijf genieten van uw monument: Subsidie Woonhuismonumenten
Particuliere eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie kunnen jaarlijks tussen 1 maart en 30 april een aanvraag indienen voor de subsidie Woonhuismonumenten. Deze woonhuissubsidie is alleen bedoeld voor kosten van reguliere onderhouds- en restauratiewerkzaamheden aan monumentale onderdelen van het rijksmonument. Wat houdt de subsidie precies in en hoe komt u in aanmerking?
Spreker: Frank Vehof, financieel-economisch beleidsmedewerker van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

13.40 - 14.00 uur: Blijf genieten van uw monument: Verzekeringen
Elk monument is uniek. Qua historie, bestemming, bouw, materialen en betekenis. Monumenten zijn onvervangbaar maar gelukkig niet onverzekerbaar. Een verzekeringsexpert van Donatus, vanaf 1852 specialist in het verzekeren van kerken en monumenten, vertelt over risico's en verzekeren, preventie en advisering en hulp bij schade. Opdat het monument verzekerd blijft van een toekomst waar ook volgende generaties van kunnen genieten!

14.15 - 14.45 uur: Instandhouding van historische interieurs
Schadebeelden en gebreken! Een levendige lezing over het belang van het instandhouden van historische interieurs met voorbeelden uit de praktijk.
Spreker: Lise Arendsen / Interieurwachter Monumentenwacht Noord-Brabant

*Wijzigingen onder voorbehoud