Laten zien hoe mooi het werk is

De restauratiesector schreeuwt om instroom van jongeren. Dat valt echter niet mee nu er nauwelijks nog specifieke mbo-opleidingen voor de restauratiesector bestaan. ROP Nederland spant zich in om jongeren te interesseren voor het ambacht en het opleidingsveld te verbeteren.

ROP staat voor Restauratie Opleidings Projecten. Het is een organisatie die gericht is op versterking van de instroom van jongeren in het restauratieambacht. ROP Nederland voert niet zelf uit maar verbindt scholen met bedrijven en samenwerkingsverbanden in de bouw. Daarnaast houdt ROP zich vooral bezig met het promoten van werken in de restauratiesector op scholen voor primair onderwijs en voortgezet onderwijs. Belangrijke taak voor het ROP is volgens Van Trijffel om te laten zien hoe mooi het werk is en dat er een goede boterham mee te verdienen is.

Scholendag op beurs

Dat enthousiasmeren gebeurt onder meer op de vakbeurs MONUMENT. In samenwerking met samenwerkingsverbanden als Bouwmensen verzorgt ROP Nederland daar demonstraties van ambachten. Tevens organiseert het een scholendag zodat leerlingen kennis kunnen maken met de restauratiesector.

Die werving is behoorlijk lastiger geworden sinds in 2016 specifieke mbo-opleiding voor restauratie zijn wegbezuinigd, geeft Sandra van Trijffel van ROP aan. “Voor het kleine aantal leerlingen waar het om gaat in deze niche kunnen ROC’s ook geen hele opleiding meer opzetten. Daarbij zijn leerlingen niet meer bereid om heel Nederland door te reizen voor een specifieke opleiding die maar op één plek wordt aangeboden. Het zijn daarom vooral keuzedelen die op de ROC’s nog worden aangeboden. Verder moeten leerlingen het doen met de algemene opleidingen van allround timmerman en metselaar. Als ze dan bij een restauratiebedrijf terecht komen, kunnen ze zich specialiseren. Maar er is dus geen specifieke opleiding. Sommige schoolopdrachten kunnen ze bij het restauratiebedrijf niet uitvoeren omdat die specifiek op nieuwbouw gericht zijn. Vooral in Brabant zie je dat leerlingen wel in het restauratiewerk terecht komen. Er zitten hier veel restauratiebedrijven en leerlingen zijn er meer bekend mee. Vooral in de Randstad is dat lastiger.”

Nieuwe mbo-opleiding

Van Trijffel is dan ook blij met het initiatief vanuit onder andere het Ribo in Twente. “Daar is een opleiding voor technicus hout en restauratie ontwikkeld, maar die wordt nog maar op vier plekken in Nederland aangeboden. En dat is nu alleen nog gericht op hout. We zouden daar ook graag metselen bij zien. Voor ons zijn het wel speerpunten om die opleiding technicus hout en restauratie uit te breiden in Nederland en om ook metselen toe te voegen.”

Binnen verschillende branches zijn er inmiddels ook wel meerdere opleidingsinitiatieven. “Zo biedt Verkoelen Dakspecialisten in Limburg met de eigen Verkoelen Academy een volledig gediplomeerd traject aan van basis tot MBO omdat er simpelweg niets meer is aan opleidingen.” Die Academy leidt op tot pannendekker, leidekker, zinkwerker, dakdekker vlakke daken en service & onderhoudsmonteur. Ook de Vakschool van Nico de Bont in Vught is een gespecialiseerd opleidingsinstituut gericht op het behoud en de restauratie van monumenten. Daarnaast is het vooral in het Brabantse mogelijk om het keuzedeel Restauratie timmeren/metselen (Erfgoedschool) vanuit het NCE te volgen, maar dat is een onbekostigde opleiding. “Gelukkig zijn werkgevers wel vaak bereid om de opleidingskosten daarvan te dragen.” Daarnaast zijn er nog opleidingsmogelijkheden binnen de schilderbranche en de stukadoors, alhoewel die zich voor een deel richten op mensen die al in de branche werkzaam zijn.

Digitale technieken

Van Trijffel wil bij het enthousiasmeren van jongeren graag drempels wegnemen. “Wat ik leerlingen meegeef is dat als je ergens goed in bent, je daar ook de beste in kunt worden. Dan word je gevraagd en kan het een echte topbaan worden. Daarnaast is het imago van de branche belangrijk. Dat imago is nog wel eens van koud, nat, vroeg opstaan en hard werken. Maar het werk is in de loop der tijd veel beter geworden. Voorzieningen en technieken zijn steeds beter. En er wordt bijvoorbeeld ook gewerkt met digitale technieken als BIM en met inzet van drones. Dat maakt het voor jongeren wel interessant. Ook niet onbelangrijk: monumenten blijven bestaan. Daardoor is er altijd genoeg werk.”